fbpx
akilli sehir

21. Yüzyılın Şehri: Akıllı Şehir

Ülkemizde 1950’li yıllarda başlayan kırsaldan şehre göç dalgası yerel yönetimler ekseni içerisinde bir kırılma meydana getirmiştir. Belediyeler, yeni problemler ve sosyolojik değişimleri de beraberinde getiren bu göç hareketi karşısında maalesef yetersiz kalmıştır. Gecekondulaşmanın beraberinde çöp dağları, çukur, çamur, susuzluk ve hava kirliliği yıllarca vatandaşların en önemli dertleri arasındaydı. Nüfus potansiyelinin fazla olduğu şehirlerde daha fazla etkisi hissedilen bu meseleler aslında birçok şehrin başlıca problemleriydi. İlerleyen dönemlerde yığınla biriken sorunlar yavaş yavaş çözüme kavuşturulmuş olsa da yeni bir dönemin kapılarının açıldığı bu yüzyılda birçok farklı yeni problemler gündeme gelmiştir. Her yeni dönem beraberinde yeni ihtiyaç, talep ve sorunları gözler önüne sermiştir. Eski dönemlere ait şehir sorunları giderilmişse de yerine farklı bir entegrasyon ihtiyacı doğurmuştur. Dün toplanmayan çöpler ile patlayan çöplükler gündemdeyken, bugün ise gündem sıfır atık projesidir. Dün çevre sorunları konuşulurken bugün ise çevreyle entegre şehirler inşa etme projeleri konuşulmaktadır. Tümüyle yeni bir kavram niteliğindeki “Akıllı Şehir” ise gerçekleşen bu dönüşümün sistemleşmiş projesidir.

 Akıllı Şehir” tam anlamıyla şehirlerin küresel çapta birbirleriyle tümleşik bir ekonomide rekabet etme ve şehir sakinlerinin huzur ve refahını sürdürebilir kılma  ihtiyacını, ülkeleri ve şehirleri çağa uygun yeni teknoloji ve yenilikçi yaklaşımları değerlendirmeye yönlendirmektir. Bu durum şehir çözümlerinin bütüncül ve sistematik olarak ele alınması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Yani şehir içerisindeki paydaşlar arası uyumu sağlayarak, meydana gelen problemlerle birlikte, halkın beklentilerini karşılama noktasında sistematik, çevik ve sürdürülebilir bir şekilde çözüm odaklı çalışma akıllı şehrin çözümlemesidir. Şehirlerin akıllı yapılması aslında cazibelerini de korumaya yönelik modern bir projedir.

 

İnsan, şehrin tamamlayıcısı niteliğine sahip kültürel birikimleri yansıtanlardandır. İnşa edilen şehirler, insanların hayatlarına da etki etmektedir. Hızı gittikçe artan çağın, insanları ve yaşadıkları şehirlerin bir karmaşa çığının altında bırakmaması aksine büyük hayallerle yeni hedefler yolunda ilerlemek için  yenilikçi yönetimlere geçilmesi gerekmektedir. Akıllı şehir tanımına uyan yenilikçi yönetim anlayışıyla; akıllı çevre, akıllı ulaşım, akıllı enerji, akıllı güvenlik, akıllı sağlık gibi akıllı şehir bileşenleri insan hayatını kolaylaştırarak, insanlara ve şehirlere daha fazla değer katması amaçlamaktadır. İnsanlara daha ferah ve kaliteli bir hayat sunan akıllı şehir uygulamalarıyla hayata değer katan, yaşanılabilir ve sürdürülebilir şehir vizyonu yepyeni bir dönemin kapılarını açmaktadır. Belediyelerde akıllı dijital teknolojiler kullanılarak, daha az maliyetle daha fazla verim sağlanabilmektedir. Ulaşımdan trafiğe, içme suyundan aydınlatmaya kadar pek çok hizmeti sürdürülebilir kılmayı destekleyen projelerin asıl hedefi ise akıllı şehir ile huzurlu insandır.

 

Peki bir şehir nasıl akıllı olur? Bu iş özünde bir stratejidir. Biraz daha açarsak: liderlik ve vizyondur, bütçe ve kültürdür, vatandaş odaklı çalışmaktır, şeffaflıktır, teknolojidir, donanım ve yazılımdır. Bütün bunlar toplumların sorunlarını çözmek ve yaşam standartlarını arttırarak sürdürebilir şehir statüsünü kazandırma iradesinin gereksinimleridir. Ar-Ge, inavasyon, teknoloji ve çevreye duyarlı sistemler ışığında oluşturulmaya çalışılan akıllı şehirlerle, küresel çapta etki alanına sahip olabilecek projeler geliştirerek şehrin pazar konumundan sıyrılması olanak kazanacaktır. Katma değer üretebilecek projelere gerekli çalışma ortamı sunacaktır. Böylelikle şehirler, ekonomik alanda kendi kendilerine yeter hale geleceklerdir.

Akıllı şehir çözümlemeleri neticesinde önümüzdeki on yılda en az 20 trilyon dolarlık yeni bir ekonomi oluşturacağı uluslararası birçok kuruluşça tescil edilmiştir. Dolayısıyla nesnelerin interneti, büyük veri, yapay zeka, otonom araçlar ve enerji depolama gibi birçok alt teknolojilerde topyekûn bir entegrasyonun sağlanması gerekmektedir. Bu noktada farklı alanlardan akan verinin işlenmesi, gerçek zamanlı şekilde şehrin dijital hayatına yansıtılması, küçükten büyüğe birçok cihazın birbirleriyle entegre olması şarttır. Bu nedenle üretilmesi planlanan elektrikli araçlar, akıllı şehir vizyonunun en önemli tamamlayıcılarındandır. Akıllanan şehirler sonucunda mobilite akıllanacak bu sayede de şehirler dönüşümde ivme kazanacaktır. Akıllı şehir çözümlemeleri, vatandaşların aktif katılımlarıyla, merkezi ve yerel yönetimlerin de iştirakiyle sonuç elde edilebilecektir. Şehirlerin sistemselleşmesi dolayısıyla da şehri oluşturan bireylerinde sistemselleşmesi demektir. Bu nedenle vatandaşın, merkezi ve yerel yönetimin öngörülen sistemleşmeyi uygulamasındaki başarısı, projenin amacına ne kadar ulaştığını da belirleyecektir.

Dünya ortaçağı yaşarken, bizim mensubu olduğumuz medeniyetimiz: İbn Sina, İbn Haldun, Ali Kuşçu, Farabi ve Cezeri gibi isimleri yetiştirmiştir. Farabi’nin erdemli şehir retoriğinde şehri, insan vücuduna benzetir. İnsanın sağlıklı bir ömür sürmesi nasıl organlarının birbirleriyle doğru senkronizasyonu sonucu meydana geliyorsa, şehirlerde barındırdığı paydaşlarla uyum içerisinde çalışma sağladığı takdirde huzur ve kalkınmayı sağlamış olur. Bu nedenle gelişen dünyanın getirisi teknoloji de vatandaş odaklı uyum içerisinde çalıştırılarak, akıllı şehirler inşa etmeliyiz. Şehri oluşturan bireylerin farklı istek ve sorunlarına bu bakış açısıyla çözüm üretilmesi gerekmektedir. Artık şehirlere ortak paydada sunulan çözümlerin, bireysel boyuta indirgendiği bir dönemi yaşamaktayız. Nasıl mı? Bir alzheimer hastası tek başına evden çıktığında evi tekrar bulması ile aynı şekilde ailenin tekrar hastayı bulması üretilen bir cihaz sayesinde gerçekleşiyor. İşte akıllı şehirlerin tam olarak da insan yaşamına dokunuşu bu şekilde gerçekleşmektedir.

 

Yaşadığı çağa ayak uyduramayan şehirler, cazibelerini zamanla yitirmişlerdir.İnsanı merkeze alan, yaşam kalitesi yüksek ve değer üreten şehirlerle muhatap olduğu yeni tip problemler kolayca çözüme kavuşturabilir.

KAYNAKÇA:

  • 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı https://www.akillisehirler.gov.tr
  • FÂRÂBÎ, İdeal Devlet (El-Medinetü’lFâzıla), İkinci Baskı, Çev. Ahmet Arslan, Vadi Yayınları, 2004, Ankara
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Abone ol
Bildir
guest
26 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Muhammed Ensar AKBAŞ
Muhammed Ensar AKBAŞ
11 ay önce

Başarılı bir yazı olmuş. Tebrikler ve Başarılar Hasan.

Hamza
Hamza
11 ay önce

Günümüzün en önemli sorunlarından biri.Hatta birincisi. Nitekim değişen dünyaya ayak uydurmamız gerekmekte. Allah muvaffak etsin…

Şevket Berat Kopuz
Şevket Berat Kopuz
11 ay önce

Tebrik ederim Hasan, yolun daima açık, gönlün ferah olsun!

A. Safa DİLİTATLI
A. Safa DİLİTATLI
11 ay önce

Çok iyi özetlenmiş. Tebrikler

Hakan Yıldız
Hakan Yıldız
11 ay önce

Senin iyi bir yerlere geleceğini tahmin etmek zor değildi. Yazı kalitenle paralel olmuş. Tebrikler…

Fatma Öztatar
Fatma Öztatar
11 ay önce

“Akıllı şehir”kavramı digitalleşen yeni dünya yaklaşımının ,toplumsal yaşamın sorunlarına bulduğu bir çözüm mü yoksa dönüşümü hızlandıran katalizörlerden biri mi? hani tavuk mu yumurtadan yumurta mı tavuktan çıkar fenomenindeki gibi … Karmaşık ve ilişik bir durum ,yaşadığımız . İnsan ,”buldum”dediği hiç bir olguyu ya da nesneyi yaşamına dahil etmeden görmezlikten gelmemiş. . Dolaysıyla yapay zeka ve uygulama alanları ile ilgili çalışmalarında insana yansıması olacaktır , oluyor da … Ancak buradaki dengeyi gözetmek; binlerce yıla ve yüzlerce insan neslinie dayanan ,insanın biyolojik dönüşümünü göz ardı etmemek gerekir . Zira … dünyada yalnız değiliz , bizimle beraber kendi mecrasında akıp giden başka canlılar… Daha fazla oku »

Adem SAZKAYA
Adem SAZKAYA
11 ay önce
Reply to  Fatma Öztatar

Tebrikler Hasan. Rahat durmayacağın, lise yıllarından belliydi 🙂

Muhammed Enes
Muhammed Enes
11 ay önce

Emek verilmiş bir yazı.Kalemine sağlık devamını bekliyoruz.

Ömer
Ömer
11 ay önce

Her yönden akıllıca düşünülmüş ve başarılı bir yazı. Başarılar diliyorum efenim.

Arzu ayar
Arzu ayar
11 ay önce

Eline emeğine yüreğine sağlık

Şükran Yıldız
Şükran Yıldız
11 ay önce

Hâlihazırda süregelen şehir sorunlarına çözüm niteliğinde ki Akıllı Şehir modellemesi çok iyi bir şekilde açıklanmış. Tebrik ediyorum.

Volkan
Volkan
11 ay önce

Eline saglik Hasan Bey, müthiş bir İş çıkarmışsın okumaya doyum olmuyor.. Devamını bekleriz

Ensar
Ensar
11 ay önce

Elinize sağlık Hasan bey, uzun zamandır düşündüğüm bir konuyu ele almışsınız, gayet başarılı bir yazı. Tebrikler.

Berkan
Berkan
11 ay önce

Emeğinize sağlık Hasan bey,Devamını bekliyoruz çok güzel bir yazı olmuş

Oğuzhan
Oğuzhan
11 ay önce

Yazınızda belirttiğiniz gibi son zamanlarda artan nüfus ve beraberinde getirmiş olduğu birtakım sorunlar çözüm ihtiyacını her geçen gün hissettirmektedir. Özellikle son dönemlerde popüler hale gelen sürdürülebilirlik kavramı ilerleyen yıllarda şehirleşmenin temel ihtiyacı olacaktır.Emeğinize sağlık güzel bir çalışma olmuş.

Ozan
Ozan
11 ay önce

Emeğinize sağlık Hasancım.Çok güzel bir çalışma olmuş devamını bekliyoruz.

Fatih
Fatih
11 ay önce

Elinize, emeğinize sağlık çok açıklayıcı ve bütünü ile anlaşılır bir yazı olmuş.

Mevlüt
Mevlüt
11 ay önce

Akıllı şehirler güzelce özetlenmiş, böyle spesifik konuların daha fazla açıklığa kavuşmasını dilerim. Emeğinize sağlık..

Furkan Çelik
Furkan Çelik
11 ay önce

Değinilmesi gereken ve insanlık için önem arz eden güzel bir yazı olmuş . Emeğinize sağlık Hasan bey, bu tür yazıların devamını bekliyoruz .

Ömer Cihan Özşahin
Ömer Cihan Özşahin
11 ay önce

Aslında akıllı şehrin çözüm bulmaya çalıştığı sorunlar veya getirdiği kolaylıklar cazip gibi görünse de dogadan kopmanın arttığı dijitalleşen bir yaşam tarzının insana huzur getirebileceğini sanmıyorum. Modern şehir de modern kapitalizmin bir sonucu aslında. Kapitalizm şehri dönüştürerek yeni kâr arayışları içine girmiş gibime geliyor.

Tolga
Tolga
11 ay önce

Teknolojideki gelişmeler iyi bir şekilde analiz edilmiş. Emeğinize sağlık.

Sırac
Sırac
11 ay önce

Gercekten yaratici ve inovasyona yatkın bir fikir.

Y. Algan
Y. Algan
11 ay önce

Tebrik ediyorum Hasan kardeşim. Güzel tespitler. Devamını bekliyoruz.

Merve
Merve
11 ay önce

Ağzınıza,yüreğinize, emeğinize sağlık. Mükemmel bir yazı olmuş.

Mertkan
Mertkan
11 ay önce

Ağzına, eline, kalemine sağlık Hasancım. Çok güzel yazı.

İsmail Erkam
İsmail Erkam
11 ay önce
26
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x